Gümüşi Nasıl Yazılır? Psikolojik Bir Mercekten İnsan Zihninin Parlak Tonları Bir Psikoloğun Merakıyla Başlayan Yolculuk Gözlerim sabah ışığında masama düşen o gri parıltıya takıldığında, zihnim bir kelimenin peşine düştü: “Gümüşi nasıl yazılır?” Dilin bu kadar küçük bir parçası, neden zihinde bu kadar yankı uyandırır? Belki de çünkü her kelime, insanın düşünce düzeninin bir yansımasıdır. Bir psikolog olarak biliyorum ki, bir kelimenin yazımı bile, zihinsel süreçlerimizin aynası olabilir. “Gümüşi” kelimesi, sadece bir rengin tanımı değildir. O, duyguların, çağrışımların ve algıların birleştiği bir kavramdır. Peki bu kelimeye yaklaşımımız, psikolojik olarak bize ne anlatır? — Bilişsel Psikoloji Perspektifinden: Yazımın Mantığı Bilişsel psikoloji, düşünme,…
13 YorumEtiket: bu
Hennessy Viski mi Konyak mı? Bilimin Işığında Damak Tadının Gizemi Bir akşam dostlarla oturmuş, sohbet koyulaşmışken masaya gelen kadehlerden biri Hennessy… Kimimiz onu viski sanır, kimimiz ise “hayır o bir konyak” diye düzeltir. Peki, gerçekten Hennessy nedir? Viski mi, konyak mı? Bu yazıda, bilimsel merakın rehberliğinde ancak herkesin rahatlıkla anlayabileceği bir dille bu sorunun peşine düşüyoruz. Damıtma tekniklerinden kimyasal bileşenlere, tarihsel köklerden üretim süreçlerine kadar uzanan bu yolculukta, içtiğimiz şeyin ardındaki bilimi birlikte keşfedelim. Hennessy’nin Kökeni: Bir Yanı Tarih, Bir Yanı Bilim Öncelikle işin temelinden başlayalım: Hennessy bir marka adıdır. 1765 yılında İrlandalı Richard Hennessy tarafından Fransa’nın Cognac bölgesinde kurulan…
10 YorumGöreli Güçsüzlük Ne Demek? Toplumsal Yapıların Görünmez Dengesi Üzerine Sosyolojik Bir Analiz Bir sosyolog olarak toplumsal düzeni anlamaya çalışırken hep şu soruyla karşılaşırım: “Güç gerçekten kimin elinde, yoksa herkes bir yönüyle güçsüz mü?” Bu soru, bireylerin toplum içindeki konumlarını ve ilişkilerini anlamak için anahtardır. Çünkü toplum, görünür ve görünmez güç ilişkilerinin örüldüğü bir ağdır. “Göreli güçsüzlük” kavramı da tam bu ağın ortasında durur: mutlak bir zayıflıktan değil, bir başkasına kıyasla daha az güce sahip olma halinden bahseder. Bu yazıda, bu kavramı toplumsal normlar, cinsiyet rolleri ve kültürel pratikler çerçevesinde inceleyeceğiz. Çünkü güçsüzlük, yalnızca bir eksiklik değil; aynı zamanda bir ilişkidir.…
14 YorumGöreceli Ne Demek Ekşi? “Göreceli” kelimesi gündelik dilde sıkça kullanılır; ancak bu kelime üzerine yapılmış tartışmalar hem felsefede hem sosyal bilimlerde derin izler bırakır. Ekşi Sözlük’te “Göreceli ne demek?” başlığı altında açılan paylaşımlar, bu kavramın hem halk dilindeki yansımasını hem de düşünsel katmanlarını ortaya koyar. Bu yazıda hem kelimenin kökeni ve felsefi arka planı incelenecek hem de Ekşi Sözlük bağlamındaki tartışmalarla bütünleştirilecektir. — Köken ve Temel Anlam Türk Dil Kurumu’na göre “göreceli”, “varlığı başka bir şeyin varlığına bağlı bulunan, mutlak olmayan, bağıntılı, izafi, nispi” anlamına gelir. [1] Bu tanım, “bir şeyin kendi başına değil, başka şeylere kıyasla tanımlandığı” görüşünü içerir.…
14 YorumGudde Ne Demek TDK? Antropolojik Bir Perspektiften Dilin Gizli Katmanları Bir antropolog olarak dillerin, sadece iletişim aracı olmadığını; aynı zamanda kültürün, kimliğin ve kolektif hafızanın aynası olduğunu biliyorum. “Gudde” kelimesi, ilk bakışta küçük bir yerel deyim gibi görünse de, dilin derinliklerinde yaşayan toplumsal anlamların izlerini taşır. Türk Dil Kurumu’na göre “gudde”, bazı yörelerde “küçük et parçası, yumru veya bezelye büyüklüğünde şişlik” anlamına gelir. Ancak bu basit tanımın ardında, insan bedenine, doğaya ve toplumsal kimliğe dair çok katmanlı bir sembolik dünya gizlidir. “Gudde”nin Kökenine Antropolojik Bir Bakış TDK tanımında gudde, tıbbî bir nesne gibi görünür; ancak halk dilinde bu kelime çoğu…
8 YorumGüç, kurumlar ve meşruiyet arasındaki o ince dengeyi düşünürken aklımda tek bir soru beliriyor: “Bir kurum yöneticisinin memleketi, onun iktidar ilişkilerine, ideolojik yönelimlerine ve toplumsal kabulüne nasıl dokunur?” Siyaset bilimi açısından “aslen nereli olma” meselesi yalnızca coğrafi kökenle sınırlı değildir; aidiyet, kimlik, statü, temsil ve meşruiyet katmanlarını da barındırır. Bu yazıda, Diyanet İşleri Başkanı’nın aslen nereli olduğu sorusunu temel alarak iktidar, kurum, ideoloji ve vatandaşlık perspektifleriyle siyasal analiz yapacağım. Erkeklerin stratejik iktidar hesapları ile kadınların toplumsal etkileşim ve katılıma dair eğilimlerini sentezlemeye çalışmalarını da göz önünde tutacağım. — Diyanet İşleri Başkanı Aslen Nereli? 2025 yılında atanan yeni Diyanet İşleri Başkanı…
6 YorumGök Taşı Düşerse Ne Olur? İnsan Psikolojisinin Gökyüzüyle İmtihanı Bir psikolog olarak her zaman merak etmişimdir: İnsan zihni, bilinmezle karşılaştığında nasıl tepki verir? Gökten bir taş düştüğünde, yalnızca doğa değil; insanın iç dünyası da sarsılır. Gök taşı olayı, yalnızca fiziksel bir fenomen değil, aynı zamanda insanın bilişsel, duygusal ve sosyal sistemlerinin sınandığı bir durumdur. Bir gök taşı düşmesi anında, gökyüzünden gelen o beklenmedik ışık huzmesi, aslında insan zihninde çok daha derin yankılar uyandırır. Bu yazıda, “Gök taşı düşerse ne olur?” sorusunu psikolojik bir mercekten inceleyerek, zihnimizin evrenle olan karmaşık ilişkisini keşfedeceğiz. Bilişsel Psikoloji Perspektifi: Algı, İnanç ve Gerçeklik Bilişsel psikoloji,…
14 YorumEski Mısır Hangi Dili Konuşuyor? (Zamanın Kumları Arasında Bir Dilin İzinde) Bazı konular vardır ki, onları anlamak için sadece bilgi değil, biraz da hayal gücü gerekir. “Eski Mısır hangi dili konuşuyordu?” sorusu da tam olarak öyle. Sadece tarih kitaplarına değil, insanlığın köklerine, kimliğine ve ortak hafızasına dokunan bir soru bu. Gelin, bu kadim medeniyetin dilini hem küresel hem de yerel bir pencereden birlikte keşfedelim. — Bir Zaman Yolculuğu: Nil Nehrinden Yükselen Sözler Eski Mısır, insanlık tarihinin en görkemli uygarlıklarından biriydi. Piramitler, mumyalar, papirüsler… Ama tüm bu ihtişamın arkasında bir de dil vardı: Mısır dili ya da daha özel adıyla Antik…
6 YorumGişe Hasılatı Ne Demek? Psikolojik Bir Mercekten Bakış Giriş: İnsan Davranışlarını Çözümlemeye Dair Bir Psikolojik Bakış Psikolog olarak, insanların kararlarını, tercihlerine yön veren bilinçli ve bilinçsiz etmenleri anlamak benim için bir tutku. Her bir seçim, bir zihinsel süreçten geçer, ve bu süreç sadece mantıklı değil, aynı zamanda duygusal ve sosyal etkilerle şekillenir. Bugün, çok yaygın olan bir terimi – gişe hasılatı – psikolojik bir açıdan incelemeye çalışacağız. Bu kavram, genellikle bir filmin veya bir yapımın kazandığı para olarak tanımlansa da, insanlar olarak neden bir filme gitme kararı verirken, gişe hasılatı gibi sayısal verilere odaklandığımızı ve bu sayıların bizi nasıl etkilediğini…
7 Yorum