Göreli Güçsüzlük Ne Demek? Toplumsal Yapıların Görünmez Dengesi Üzerine Sosyolojik Bir Analiz Bir sosyolog olarak toplumsal düzeni anlamaya çalışırken hep şu soruyla karşılaşırım: “Güç gerçekten kimin elinde, yoksa herkes bir yönüyle güçsüz mü?” Bu soru, bireylerin toplum içindeki konumlarını ve ilişkilerini anlamak için anahtardır. Çünkü toplum, görünür ve görünmez güç ilişkilerinin örüldüğü bir ağdır. “Göreli güçsüzlük” kavramı da tam bu ağın ortasında durur: mutlak bir zayıflıktan değil, bir başkasına kıyasla daha az güce sahip olma halinden bahseder. Bu yazıda, bu kavramı toplumsal normlar, cinsiyet rolleri ve kültürel pratikler çerçevesinde inceleyeceğiz. Çünkü güçsüzlük, yalnızca bir eksiklik değil; aynı zamanda bir ilişkidir.…
14 YorumEtiket: bir
Gudde Ne Demek TDK? Antropolojik Bir Perspektiften Dilin Gizli Katmanları Bir antropolog olarak dillerin, sadece iletişim aracı olmadığını; aynı zamanda kültürün, kimliğin ve kolektif hafızanın aynası olduğunu biliyorum. “Gudde” kelimesi, ilk bakışta küçük bir yerel deyim gibi görünse de, dilin derinliklerinde yaşayan toplumsal anlamların izlerini taşır. Türk Dil Kurumu’na göre “gudde”, bazı yörelerde “küçük et parçası, yumru veya bezelye büyüklüğünde şişlik” anlamına gelir. Ancak bu basit tanımın ardında, insan bedenine, doğaya ve toplumsal kimliğe dair çok katmanlı bir sembolik dünya gizlidir. “Gudde”nin Kökenine Antropolojik Bir Bakış TDK tanımında gudde, tıbbî bir nesne gibi görünür; ancak halk dilinde bu kelime çoğu…
8 YorumBir Tarihçinin Merakıyla: Grotesk Mizah Nedir? Bir tarihçi olarak her zaman geçmişi anlamanın, bugünü kavramanın anahtarı olduğuna inanırım. Arşivlerde dolaşırken, kimi zaman bir karikatür, kimi zaman bir sahne metni karşıma çıkar; yüzeyde komik, derinde ise rahatsız edici bir anlam barındırır. İşte o anda fark ederim: Grotesk mizah, yalnızca gülmeyi değil, aynı zamanda düşünmeyi de zorunlu kılan bir anlatım biçimidir. Bu yazıda grotesk mizahın tarihsel kökenlerinden günümüz kültüründeki dönüşümüne uzanan bir yolculuğa çıkacağız. Grotesk Mizahın Kökeni: Orta Çağ’ın Maskeleri Grotesk mizah terimi, köken olarak Rönesans döneminde bulunan “grotta” yani mağara resimlerinden gelir. Bu resimler tuhaf, eğri büğrü, insanla hayvanın karıştığı figürlerle…
6 YorumCip Türkçe Ne Demek? Tarihsel, Dilbilimsel ve Kültürel Bir İnceleme Kelimeler, yalnızca nesneleri değil, aynı zamanda çağların ruhunu da taşır. “Cip” kelimesi de bu anlamda sıradan bir araç adından öte, teknolojik dönüşümün, savaş tarihinin ve modern yaşamın dildeki yansımasıdır. Günümüzde günlük konuşmalarda yaygın biçimde kullanılan “cip”, Türkçe’de genellikle yüksek performanslı, dört çeker arazi aracı anlamında kullanılır. Ancak bu kelimenin kökeni ve Türkçe’de kazandığı anlam, sadece otomotiv dünyasıyla sınırlı değildir; dilin kültürel uyum gücünü de gözler önüne serer. Cip Kelimesinin Kökeni: Jeep’ten Cipe “Cip” kelimesi İngilizce “Jeep” sözcüğünden Türkçeye geçmiştir. Jeep, aslında bir marka adıdır; fakat zamanla markanın kendisi değil, temsil…
12 YorumEtli Burun Nasıl Olur? Güzellik Algısının Ötesinde Bir Yolculuk Bir an durup düşünelim… Aynaya baktığınızda gördüğünüz burun sadece yüzünüzün bir parçası mı, yoksa toplumun size biçtiği güzellik kalıplarının bir yansıması mı? Bu yazı, “etli burun” gibi basit görünen bir konunun aslında toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adaletle nasıl iç içe geçtiğini anlamak için yazıldı. Belki de en çok konuşmamız gereken şey, burnun şekli değil, onun etrafında örülen normlar ve beklentilerdir. Etli Burun Nedir? Tıbbi ve Estetik Açıdan Bir Tanım “Etli burun”, burun ucunun veya sırtının daha dolgun, yumuşak dokulu ve genellikle yağ veya bağ dokusunca zengin olduğu burun tipini ifade…
14 Yorumİnce Bağırsağımız Nerede? Toplumun Sindirim Sistemine Dair Sosyolojik Bir Yolculuk Bir araştırmacı olarak hep şunu merak ettim: Toplumun sindirim sistemi var mı? Elbette fiziksel anlamda değil; ama toplumsal bir beden olarak düşündüğümüzde, bizler de tıpkı bir organizma gibi yaşar, beslenir, dönüştürür ve atıklarımızı biriktiririz. İnce bağırsak, bu sürecin en kritik organıdır — görünmez ama yaşamsal, içte ama belirleyici. Bu yazı, “İnce bağırsağımız nerede?” sorusunu biyolojik bir meraktan öte, toplumsal bir metafor olarak ele alıyor. Çünkü bazen toplumun hangi değerleri sindirip hangilerini atamadığını anlamak, bireyin kendi iç dünyasını anlamasından daha karmaşık hale gelir. Toplumsal Beden ve Sindirim Süreci Toplum da tıpkı…
12 YorumGözü Tok Deyiminin Anlamı Nedir? Toplumsal Yapılar Üzerine Bir Sosyolojik Analiz Bir Sosyoloğun Gözünden: Tok Gözlülüğün Sessiz Değeri Toplumu anlamaya çalışan bir araştırmacı olarak, en sade deyimlerin içinde bile derin bir sosyolojik gerçeklik görürüm. “Gözü tok” deyimi de bunlardan biridir. İlk bakışta bireysel bir erdem gibi görünür: azla yetinmek, sahip olduklarının kıymetini bilmek. Ancak bu deyim, sadece kişisel bir ahlak öğüdü değildir; toplumsal değerlerin, kültürel beklentilerin ve cinsiyet rollerinin karmaşık bir bileşimidir. Gözü tok insan, hem toplumun onayladığı bir figürdür hem de sistemin devamı için gerekli olan sessiz bir istikrardır. Bu yönüyle deyim, bireyin arzularını dizginleyen kültürel bir kontrol mekanizması…
8 YorumGök Taşı Düşerse Ne Olur? İnsan Psikolojisinin Gökyüzüyle İmtihanı Bir psikolog olarak her zaman merak etmişimdir: İnsan zihni, bilinmezle karşılaştığında nasıl tepki verir? Gökten bir taş düştüğünde, yalnızca doğa değil; insanın iç dünyası da sarsılır. Gök taşı olayı, yalnızca fiziksel bir fenomen değil, aynı zamanda insanın bilişsel, duygusal ve sosyal sistemlerinin sınandığı bir durumdur. Bir gök taşı düşmesi anında, gökyüzünden gelen o beklenmedik ışık huzmesi, aslında insan zihninde çok daha derin yankılar uyandırır. Bu yazıda, “Gök taşı düşerse ne olur?” sorusunu psikolojik bir mercekten inceleyerek, zihnimizin evrenle olan karmaşık ilişkisini keşfedeceğiz. Bilişsel Psikoloji Perspektifi: Algı, İnanç ve Gerçeklik Bilişsel psikoloji,…
14 YorumEski Mısır Hangi Dili Konuşuyor? (Zamanın Kumları Arasında Bir Dilin İzinde) Bazı konular vardır ki, onları anlamak için sadece bilgi değil, biraz da hayal gücü gerekir. “Eski Mısır hangi dili konuşuyordu?” sorusu da tam olarak öyle. Sadece tarih kitaplarına değil, insanlığın köklerine, kimliğine ve ortak hafızasına dokunan bir soru bu. Gelin, bu kadim medeniyetin dilini hem küresel hem de yerel bir pencereden birlikte keşfedelim. — Bir Zaman Yolculuğu: Nil Nehrinden Yükselen Sözler Eski Mısır, insanlık tarihinin en görkemli uygarlıklarından biriydi. Piramitler, mumyalar, papirüsler… Ama tüm bu ihtişamın arkasında bir de dil vardı: Mısır dili ya da daha özel adıyla Antik…
6 YorumGişe Hasılatı Ne Demek? Psikolojik Bir Mercekten Bakış Giriş: İnsan Davranışlarını Çözümlemeye Dair Bir Psikolojik Bakış Psikolog olarak, insanların kararlarını, tercihlerine yön veren bilinçli ve bilinçsiz etmenleri anlamak benim için bir tutku. Her bir seçim, bir zihinsel süreçten geçer, ve bu süreç sadece mantıklı değil, aynı zamanda duygusal ve sosyal etkilerle şekillenir. Bugün, çok yaygın olan bir terimi – gişe hasılatı – psikolojik bir açıdan incelemeye çalışacağız. Bu kavram, genellikle bir filmin veya bir yapımın kazandığı para olarak tanımlansa da, insanlar olarak neden bir filme gitme kararı verirken, gişe hasılatı gibi sayısal verilere odaklandığımızı ve bu sayıların bizi nasıl etkilediğini…
7 Yorum